Hoeveel Vitamine D Per Dag Ouderen?

Hoeveel Vitamine D Per Dag Ouderen
Ongeveer de helft van de (oudere) Nederlanders heeft een te lage vitamine D-spiegel. Voor álle ouderen boven de 70 jaar geldt daarom het advies om dagelijks een supplement van 20 microgram vitamine D in te nemen. Vrouwen zouden vanaf hun 50e jaar ook al extra vitamine D moeten innemen, 10 microgram per dag.

Hoeveel vitamine D heeft een oudere nodig?

Vitamine D-supplement – Hoeveel Vitamine D Per Dag Ouderen Naarmate je ouder wordt, vermindert de aanmaak, en mogelijk ook opname, van vitamine D. De Gezondheidsraad adviseert senioren daarom een supplement te nemen: 20 microgram per dag voor mensen van 70 jaar en ouder, en 10 microgram per dag voor vrouwen van 50 tot 70 jaar.

Hoeveel vitamine D mag je maximaal per dag?

Voorkomen of aanpakken – Door genoeg buiten te zijn, kun je een tekort aan vitamine D voorkomen. Tussen 11:00 en 15:00 heeft de zon zijn meeste kracht. Iedere dag 15 tot 30 minuten is is in de meeste gevallen voldoende. Daarnaast kun je gebruik maken van een Vitamine D3 supplement, zoals kauwtabletten, tabletten, capsules, druppels of drankjes.

  • Vitamine D3 supplementen zijn verkrijgbaar via deze link,
  • Vitamine D3 supplementen voor kinderen zijn hier verkrijgbaar (wel eerst sorteren)

Veel mensen vragen zich af welke sterkte vitamine D ze moeten kiezen. Een dagelijkse inname tussen de 10 tot 20 microgram (µg) vitamine D3 per dag is in de meeste gevallen ‘voldoende’. In de Nederlandse wet is vastgelegd dat een voedingssupplement maximaal 25 microgram mag bevatten.

Welke vitamine D voor 60 plussers?

Hoeveel extra D? – De Gezondheidsraad adviseert vrouwen vanaf 50 jaar 400 IE/10 mcg extra vitamine D in te nemen. Ook mannen van die leeftijd die weinig buiten komen wordt suppletie aangeraden. Vanaf de leeftijd van 70 wordt een hogere dosering geadviseerd, te weten 800 IE/20 mcg voor zowel mannen als vrouwen.

RIVM Gezondheidsraad Vitamine Informatie Bureau

Is 75 mg vitamine D teveel?

Zijn vitamine D-supplementen veilig? Vitamine D-toxiciteit is eerder het gevolg van een teveel aan voedingssupplementen dan van een te hoge inname van met vitamine D verrijkte voedingsmiddelen. Voor de meeste kindjes tot 1 jaar ligt de aanvaardbare bovengrens van vitamine D-inname uit voeding en supplementen op 25 microgram per dag.

Voor de meeste volwassenen ligt de bovengrens op 50 microgram per dag. Een te hoge inname van vitamine D is giftig aangezien het calciumgehalte daardoor oploopt. Een verhoogde calciumspiegel kan leiden tot calcinosis (calciumzouten in de zachte weefsels van het lichaam, zoals de nieren, het hart en de longen) en hypercalciëmie (te veel calcium in het bloed).

Symptomen van een teveel aan vitamine D zijn hartritmestoornissen, mentale stoornissen en verward-zijn, pijn, conjunctivitis (oogbindvliesontsteking), anorexia (geen eetlust), koorts, rillingen, dorst, braken en gewichtsverlies.

Hoeveel vitamine D heeft een 70 plusser nodig?

Om valpartijen en botbreuken te voorkomen adviseert de Gezondheidsraad alle ouderen boven de 70 jaar dagelijks 800 eenheden vitamine D in te nemen.800 eenheden komt overeen met 20 microgram.

Wat is de beste tijd om vitamine D in te nemen?

Waarom is vitamine D zo belangrijk voor je weerstand? – Je hebt wellicht al heel wat gehoord over het belang van een vitamine D-supplement, Maar wanneer moet je vitamine D innemen? Doe je dat het best ‘s morgens of ‘s avonds? Is vitamine D innemen met melk een goed idee? En voor wie is een supplement extra belangrijk? Het antwoord op deze vragen krijg je in dit artikel.

  • In tegenstelling tot andere vitamines, kan ons lichaam vitamine D aanmaken in de huid.
  • Dat gebeurt onder invloed van de zon.
  • Daarvoor moeten de UV-stralen van de zon echter krachtig genoeg schijnen.
  • Tussen oktober en maart is dat in België niet het geval.
  • In die periode is het dan ook voor iedereen aanbevolen om extra vitamine D in te nemen.

Doe je dat niet, dan loop je risico op een vitamine D-tekort, Daarmee heeft maar liefst 80% van de Belgen in de winter te kampen. Wanneer op de dag moet je dan het best vitamine D slikken? Het tijdstip van de dag waarop je het supplement inneemt, maakt niet zoveel uit.

Hoeveel vitamine D per dag in de winter?

Voorraad vitamine D – In de zomer wordt een voorraad vitamine D aangelegd waarmee de wintermaanden kunnen worden overbrugd. Het advies is om in het voorjaar, de zomer en het najaar iedere dag een kwartier tot halfuur tussen 11.00 en 15.00u met hoofd en handen onbedekt in de zon te zijn.

Vitamine D kan ook uit voedingsmiddelen worden gehaald zoals vette vis, vlees en eieren en het wordt industrieel toegevoegd aan margarine, halvarine en bak- en braadproducten. Voor iedereen geldt een aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van 10 microgram vitamine D. Alleen mensen boven de 70 moeten 20 microgram per dag binnen krijgen.

Bekijk de adviezen voor Vitamine D per groep op de, Twijfelt u aan suppletie voor u zelf of wellicht voor een van uw patiënten? Overleg dit dan met de huisarts. Via het bloed kan worden gecontroleerd wat de huidige vitamine D status is en zo nodig worden bekeken of suppletie nodig is.

Is 50 mg vitamine D teveel?

Maximaal aanbevolen hoeveelheid vitamine D nauwelijks overschreden Publicatiedatum 12-06-2015 | 00:00 Hoeveel Vitamine D Per Dag Ouderen Het aantal mensen in Nederland dat meer vitamine D inneemt dan de veilige maximale inname is zeer klein (minder dan 0,1 procent). Wel zijn er supplementen in omloop die meer vitamine D bevatten dan volgens de wet is toegestaan. Deze supplementen met een te hoge dosering worden vooral via internet aangeschaft.

  • Dit blijkt uit onderzoek van het RIVM, uitgevoerd in opdracht van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit ( NVWA Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) ).
  • Tot voor kort was weinig bekend over wie in welke mate supplementen met vitamine D gebruikt.
  • Vitamine D stimuleert de opname van calcium uit de darm en zorgt voor sterke botten.

Het wordt door de huid aangemaakt onder invloed van zonlicht, maar ook voeding is een bron van vitamine D, zoals vette vis en halvarine. Wanneer mensen lange tijd heel veel vitamine D innemen, kan dit schadelijk zijn voor de gezondheid. Er kunnen dan nierstenen ontstaan en kalkafzetting rondom organen en weefsels.

De Europese voedselveiligheidsautoriteit ( EFSA Europese Voedselveiligheidsautoriteit (Europese Voedselveiligheidsautoriteit) ) adviseert daarom maximaal 100 microgram vitamine D per dag voor volwassenen. In de Nederlandse wet is vastgelegd dat een voedingssupplement maximaal 25 microgram mag bevatten.

Voor dit onderzoek hebben meer dan 55.000 volwassenen online een vragenlijst ingevuld. Hierbij is aanvullende informatie verzameld over persoons- en leefstijlkenmerken. Van de ondervraagden namen 43 mensen (0,08 procent) elke dag meer dan 100 microgram vitamine D in via supplementen.

Kan te veel vitamine D kwaad?

De gevolgen van te veel vitamine D – Als je lange tijd teveel vitamine D inneemt kan dit schade aan je hart, nieren en bloedvaten veroorzaken. Ook kun je misselijk, slaperig, een verminderde eetlust of obstipatie ervaren als je teveel vitamine D inneemt. Gelukkig zijn negatieve effecten van het innemen van te veel van vitamine D zeer zeldzaam.

Welke vitamine D voor 70 plussers?

*Alleen als je een getinte of donkere huid hebt, overdag niet veel in de zon komt, of als je je huid bedekt. Hoeveel extra vitamine D heeft een 70 – plusser nodig?

50- 70 jaar 70 + jaar
Man 10 microgram* 20 microgram

Wat is beter vitamine D of D3?

Kortom: een onderdeel van de D-familie – Wat is het verschil tussen vitamine D en D3? Niets dus. Vitamine D3 ís namelijk een D-vitamine, net als vitamine D2! En die verschillen wel van elkaar. Vitamine D3 is namelijk de dierlijke vorm (algen en korstmos uitgezonderd) die wij zelf ook aanmaken in onze huid. Orthomoleculair Therapeut

  1. Norman A.W. (2012). The history of the discovery of vitamin D and its daughter steroid hormone. Annals of Nutrition & Metabolism, 61(3), 199–206.
  2. Martineau, A.R., Thummel, K.E., Wang, Z., Jolliffe, D.A., Boucher, B.J., Griffin, S.J., Forouhi, N.G., & Hitman, G.A. (2019). Differential Effects of Oral Boluses of Vitamin D2 vs Vitamin D3 on Vitamin D Metabolism: A Randomized Controlled Trial. The Journal of Clinical Metabolism, 104(12), 5831–5839.
  3. Tripkovic, L., Lambert, H., Hart, K., Smith, C.P., Bucca, G., Penson, S., Chope, G., Hyppönen, E., Berry, J., Vieth, R., & Lanham-New, S. (2012). Comparison of vitamin D2 and vitamin D3 supplementation in raising serum 25-hydroxyvitamin D status: a systematic review and meta-analysis. The American Journal of Clinical Nutrition, 95(6), 1357–1364.
  4. Cardwell, G., Bornman, J.F., James, A.P., & Black, L.J. (2018). A Review of Mushrooms as a Potential Source of Dietary Vitamin D. Nutrients, 10(10), 1498.
  5. Urbain, P., Singler, F., Ihorst, G., Biesalski, H.K., & Bertz, H. (2011). Bioavailability of vitamin D₂ from UV-B-irradiated button mushrooms in healthy adults in serum 25-hydroxyvitamin D: a randomized controlled trial. European Journal of Clinical Nutrition, 65(8), 965–971.
  6. Carlberg C. (2019). Nutrigenomics of Vitamin D. Nutrients, 11(3), 676.
  7. Vieth, Reinhold. (2016). Vitamin D. University of Toronto.10.1016/B978-0-12-803678-5.00488-4.

: Verschil vitamine D en D3: welke is beter?

Wat is het beste merk vitamine D?

Vitamine D beste getest

# Merk Prijs
1 Nutribites €19,-
2 Proviform €18,95
3 Bonusan €13,95
4 Vitakruid €19,90

Hoe merk je dat je vitamine D tekort hebt?

Voeding – Vitamine D zit in:

See also:  Hoeveel Mcdonalds Zijn Er In De Wereld?

vette vis (zoals zalm of makreel) levertraan (visolie) rundvlees kaas eieren

Vitamine D wordt in Nederland aan sommige voedingsmiddelen toegevoegd, zoals:

margarine en halvarine sommige oliën of vetten voor bakken en braden flesvoeding voor baby’s

Vitamine D (colecalciferol) zorgt voor de opname van kalk en fosfaat uit het voedsel. Kalk en fosfaat zijn nodig voor een goede opbouw van botten en gebit. Het is te gebruiken bij vitaminegebrek en bij botontkalking. Voor meer informatie zie, Oorzaken tekort Te weinig vitamine D in het lichaam heeft vaak meer oorzaken:

Een getinte of donkere huid die minder vitamine D maakt. Oudere leeftijd: de huid maakt minder vitamine D. U komt niet elke dag buiten tussen 11 en 15 uur. Het is winter: de zon is minder sterk en uw huid maakt minder vitamine D. U eet weinig producten waar vitamine D inzit. (Dit is de minst belangrijke oorzaak).

Vitamine D (colecalciferol) zorgt voor de opname van kalk en fosfaat uit het voedsel. Kalk en fosfaat zijn nodig voor een goede opbouw van botten en gebit. Het is te gebruiken bij vitaminegebrek en bij botontkalking. Voor meer informatie zie, Wat merk ik Is er te weinig vitamine D, dan geeft dat vooral een probleem met de botten.

Een kind met veel te weinig vitamine D en kalk krijgt steeds zwakkere botten. Dit heeft ook invloed op de groei. Deze kinderen zijn kleiner, hebben slappere spieren, kromme scheenbenen, een voorhoofd dat uitsteekt en knobbels langs de ribben. Dit heet rachitis of Engelse ziekte. Bij volwassenen kunnen de botten zachter (week) worden. Zij krijgen botpijn en spierpijn in de bovenbenen en heupen. Ze kunnen moeilijk uit een stoel opstaan, ze lopen moeilijk en ze breken sneller botten. Dit heet osteomalacie. Te weinig vitamine D en kalk kan ook veroorzaken. Botten worden dan zwakker en breken sneller. Op oudere leeftijd kunnen wervels inzakken.

Te weinig vitamine D kan er misschien ook voor zorgen dat:

de verdediging (de afweer) tegen bacteriën en virussen slechter wordt

Ook is er onderzoek dat laat zien dat weinig vitamine D in het bloed iets te maken heeft met:

ziekten van hart en bloedvaten diabetes type 2 darmkanker bacteriën en virussen in het lichaam (infecties) ziektes van de afweer (auto-immuunziekten)

Het is niet duidelijk of weinig vitamine D deze ziektes echt veroorzaakt. Het is ook niet duidelijk of u minder kans heeft op deze ziektes als u extra vitamine D gaat slikken. Er is geen bewijs dat weinig vitamine D in het bloed te maken heeft met dementie, autisme en depressie.

Welk fruit bevat veel vitamine D?

Waar zit vitamine D in? – Vitamine D is erg belangrijk voor fietsers maar het is lastig binnen te krijgen als de zon niet schijnt of als het kouder wordt er je de huid met kleding bedekt. Is 15 tot 30 minuten zon op je huid in de zomer voldoende om je Vitamine D ‘inname’ op pijl te houden; in de winter ga je daar niet snel aan komen.

Vitamine D speelt een belangrijke rol bij de bot- en spieropbouw en de stofwisseling. Onderzoek toont aan dat het verhogen van 75 nmol/l tot 100 nmol/l van het gehalte vitamine D in je bloed, je aerobe capaciteit, spiergroei en -kracht en het herstel na zware trainingen kan bevorderen en de botdichtheid verbeterd.

Aan de andere kant kan teveel vitamine D (125 nmol/l) negatieve bijwerkingen hebben. Blijf aan de veilige kant door iedere dag voor doseringen tussen 25 en 125 microgram vitamine D3 (de meest effectieve vorm voor het verhogen van vitamine D) te kiezen.

  1. Maar waar zit de meeste vitamine D dan in? Welke groenten bevatten veel vitamine D? En welk fruit bevat veel vitamine D? Daar kunnen we vrij simpel over zijn.
  2. Fruit bevat helemaal geen vitamine D.
  3. Ook noten en zaden bevatten geen vitamine D.
  4. En zelfs groenten bevatten geen vitamine D.
  5. Het enige plantaardige voedingsproducten of ‘groenten’ dat vitamine D bevatten, zijn paddenstoelen die aan zonlicht (of UV) worden blootgesteld.

Dit zijn bijvoorbeeld shiitake, gewone witte paddenstoelen en portobello’s.

Wat is de bovengrens van vitamine D?

Kun je te veel vitamine D binnenkrijgen? – Omdat te veel vitamine D binnenkrijgen kan leiden tot schadelijke bijwerkingen, heeft de Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA een aanvaardbare bovengrens opgesteld. Voor volwassenen en kinderen van 11 t/m 17 jaar is dit 100 microgram per dag.

Welke vitamine D ouderen?

Uitgangspunten – De streefwaarde voor het vitamine D-gehalte (calcidiolspiegel) is voor ouderen hoger dan voor de rest van de bevolking. Voor personen 70 jaar is dit ≥ 50 nmol/l 1 4 5 6, Hoewel er veel gerandomiseerd en gecontroleerd interventieonderzoek (RCT) is verricht naar het effect van vitamine D-suppletie op spierkracht, valincidentie en fracturen bij ouderen, is volgens Ephor het effect van vitamine D op deze uitkomstmaten onduidelijk. Bij een ernstige vitamine D-deficiëntie (calcidiolspiegel 1, Ephor heeft naar aanleiding hiervan een doseringsadvies opgesteld voor ouderen > 70 jaar met een vitamine D-deficiëntie (calcidiolspiegel < 50 nmol/l). Bij een ernstige vitamine-D deficiëntie (d.w.z. calcidiolspiegel < 35 nmol/l bij ouderen) wordt een oplaaddosering aanbevolen. Bij vermoeden van een (ernstige) vitamine D-deficiëntie kan bepaling van de calcidiolspiegel daarom behulpzaam zijn.

Kan je zomaar vitamine D slikken?

Vitamine D niet in de basisverzekering – Sommige mensen slikken vitamine D op voorschrift van een arts. Vanaf 1 januari 2023 vallen deze voorgeschreven vitamine D-supplementen buiten de basisverzekering. Dit betekent dat je de supplementen voortaan zelf moet betalen.

Wat zijn de bijwerkingen van vitamine D?

Vitamine D wordt door het lichaam zelf gemaakt in de huid onder invloed van zonlicht. Bij normaal gebruik zal het daarom geen bijwerkingen hebben.

Kun je magnesium en vitamine D tegelijk innemen?

Laatst is mijn bloed geprikt. Ik bleek een vitamine D-tekort te hebben en heb nu extra vitamine D voorgeschreven gekregen. Ik gebruik ook een keer per dag magnesium, kan dat? Mag je deze supplementen bijvoorbeeld in de ochtend allebei tegelijk innemen? Filiz Suzan Tuinier, voedingsdeskundige Vitamine D is een hele belangrijke vitamine voor de botten en de spieren.

  • Deze vitamine komt voor in verschillende voedingsmiddelen, vooral in vette vis (zalm, haring, makreel).
  • De rest van de de hoeveelheid vitamine D die je op een dag nodig hebt, maak je aan uit zonlicht.
  • Bij een lage waarde is dat niet voldoende en is het dus goed om een supplement te nemen.
  • Je kunt vitamine D samen gebruiken met magnesium.

Vitamine D kun je het beste slikken tijdens maaltijd, omdat het vet uit de maaltijd zorgt dat vitamine D wat beter wordt opgenomen. Heb je ook een vraag? Stel deze dan aan een van onze experts, Ga met spoedeisende vragen altijd naar je huisarts, daarvoor zijn de experts niet de aangewezen persoon.

Wat is beter vitamine D druppels of tabletten?

Hoe kies je een supplement? – Check de dosis

Kies het supplement waar de hoeveel vitamine D in zit die je nodig hebt. Zit je niet in een risicogroep en wil je toch vitamine D slikken? Neem dan dagelijks niet meer dan de ADH (10 microgram). Structureel meer dan 100 microgram vitamine D per dag kan klachten geven Controleer hoe de dosis is weergegeven. Wereldwijd wordt de dosis vitamine D vaak in IE (internationale eenheden) weergegeven.10 microgram is 400 IE, 20 microgram is 800 IE.

Kies de juiste samenstelling

Kies een supplement met vitamine D3 (cholecalciferol). Die is effectiever dan vitamine D2 (ergocalciferol). Neem tabletjes in met een maaltijd. Dan wordt vitamine D beter opgenomen. Bij vitamine D die al opgelost is in olie, in capsules of druppels of oliebasis is dat niet nodig.

Welke vitamine D voor 70 plussers?

*Alleen als je een getinte of donkere huid hebt, overdag niet veel in de zon komt, of als je je huid bedekt. Hoeveel extra vitamine D heeft een 70 – plusser nodig?

50- 70 jaar 70 + jaar
Man 10 microgram* 20 microgram

Hoeveel vitamine D per dag 50+?

Hoeveel vitamine D? – Hoeveel vitamine D je nodig hebt op welke leeftijd, kun je lezen op de pagina ‘ hoeveel heb ik nodig? ‘. Vrouwen boven de 50 jaar en mannen boven de 70 jaar hebben extra vitamine D nodig: vrouwen boven de vijftig 10 microgram per dag, vrouwen én mannen boven de 70 jaar 20 microgram. Dit advies geldt het hele jaar door, dus niet alleen in de winter.

Welke vitamine D voor 50+?

Vitamines en mineralen

Vitamine Mannen Vrouwen
C 75 mg 75 mg
D 10 mcg 3 10 mcg 3
E 10 mg 4 8 mg 4
K 120 mcg 90 mcg

Welke dosering bij vitamine D-tekort?

Vitamine D-suppletie

Algemene risicogroepen voor vitamine D-gebrek zijn kleine kinderen, mensen met een donkere huid, mensen met een bedekte huid of die (‘s middags) niet buiten komen, postmenopauzale vrouwen en ouderen. Deze risicogroepen moeten extra vitamine D gebruiken, tenzij er overtuigende aanwijzingen zijn dat dit niet nodig is. De huisarts kan zich het best inspannen voor: multimorbide ouderen, mensen met lever- of nierinsufficiëntie, en patiënten met klachten die op deficiëntie kunnen wijzen. Gezien de hoge prevalentie van vitamine D-deficiëntie en de matige betrouwbaarheid van de bepaling is het verstandig om terughoudend te zijn met het bepalen van vitamine D-spiegels. De adviesdosering van vitamine D is 10 microg per dag bij mensen tot 70 jaar en 20 microg per dag bij ouderen. Gezien de slechte therapietrouw kunnen hogere doseringen nodig zijn. Bij ernstig vitamine D-gebrek en gerelateerde klachten kunnen patiënten een oplaaddosering krijgen van 10.000 IE (250 microg) per dag gedurende 10 dagen of 25.000 IE (625 microg) per week gedurende 6 tot 8 weken.

See also:  Hoeveel Eigen Geld Huis Kopen Starter?

Het in 2012 verschenen advies van de Gezondheidsraad over de gewenste vitamine D-inname in Nederland wordt nog niet op grote schaal gevolgd. Het doel van deze nascholing is om vanuit een huisartsgeneeskundig perspectief nader in te gaan op dit advies.

Eerst vat ik samen wat er bekend is over vitamine D. Vervolgens bespreek ik op welke patiëntengroepen de huisarts zich voor suppletie van vitamine D het best zou kunnen richten, de plaatsbepaling van het diagnostisch bloedonderzoek en de suppletiemogelijkheden. Tabel 1 Patiëntengroepen die volgens het advies van de Gezondheidsraad in aanmerking komen voor suppletie van vitamine D en de onderbou * De Gezondheidsraad formuleert dit als een preventief advies.

Daarmee bedoelt deze dat er aanwijzingen zijn dat dit verstandig is, maar dat er onvoldoende bewijs is voor de effectiviteit van dit advies. Er is daardoor ruimte voor een persoonlijke afweging. Vitamine D 3 (25-OH-D) is een vetoplosbaar prohormoon dat in zowel de lever als in de nier gehydroxileerd wordt tot het biologisch actieve calcitriol.

  1. Vitamine D bestaat in een dierlijke vorm (cholecalciferol, vitamine D 3 ) en een plantaardige vorm (ergocalciferol, vitamine D 2 ), waarbij de dierlijke vorm de belangrijkste is.
  2. Bij verrijking van voedingsmiddelen heeft men vitamine D 2 grotendeels vervangen door (synthetisch) vitamine D 3, mede omdat vitamine D 3 een sterkere werking heeft dan D 2,

Vitamine D bevordert zowel de absorptie van calcium en fosfaat in de darmen als de heropname in de nieren, en remt de afgifte van parathormoon uit de bijschildklier. De dosering van vitamine D moeten we tegenwoordig uitdrukken in microg/l en niet langer in de nog veelgebruikte Internationale Eenheid (IE) – zie voor de omrekening.

  1. Tabel 2 Omrekening van vitamine D3 van Internationale Eenheden (IE) naar microgram Vitamine D 3 wordt onder invloed van ultraviolet licht geproduceerd in de huid als de zon hoog genoeg staat.
  2. In Nederland is dit alleen het geval van ongeveer maart tot en met september.
  3. Zowel een oudere huid als een donkere huid maakt onder invloed van de zon minder snel vitamine D aan dan een jongere, lichte huid.

Vitamine D 3 zit op beperkte schaal in bepaalde voedingsbronnen (vette vis, lever, vlees en melkproducten) en wordt in Nederland toegevoegd aan margarine, halvarine en bak- en braadproducten. De gemiddelde inname van vitamine D uit de voeding is minder dan 5 microgram per dag, is lager bij niet-westerse allochtonen en dekt de dagelijkse behoefte niet.

  • Vitamine D-gebrek leidt tot rachitis bij kinderen en osteomalacie en botverlies bij volwassenen.
  • Het kan ook spierzwakte en spierkrampen veroorzaken.
  • Er zijn aanwijzingen dat vitamine D-gebrek het valrisico verhoogt en dat vitamine D-suppletie het valrisico vermindert als er een gebrek is.
  • Ook heeft onderzoek aangetoond dat vitamine D-gebrek samenhangt met diverse andere aandoeningen en zelfs sterfte.

Tot nu toe is daarbij echter geen causaal verband aangetoond en is er geen bewijs dat suppletie van vitamine D het risico op die aandoeningen of sterfte kan verminderen. Onvoldoende blootstelling aan de zon, te lage inname via de voeding, aandoeningen die de opname remmen of ziektes die de omzetting naar de actieve metaboliet remmen (nier- en leverziekten) zijn oorzaken van vitamine D-gebrek.

Mensen met overgewicht hebben vaker vitamine D-gebrek; daarbij speelt een rol dat vitamine D een vetoplosbare vitamine is. Ook is er een omgekeerde relatie tussen vitamine D-spiegels en calciuminname via de voeding, vermoedelijk omdat er bij een lage calciuminname meer vitamine D wordt gebruikt. Bij 2609 ouderen van 55 tot 85 jaar had 46,2% een vitamine D-spiegel lager dan 50 nmol/l en 17,5% een spiegel lager dan 30 nmol/l.

Bij niet-westerse immigranten bleek ernstig vitamine D-gebrek ( Ook bij niet-westerse zwangeren komt vitamine D-gebrek vaak voor. De Gezondheidsraad stelt dat een spiegel lager dan 30 nmol per liter schadelijk kan zijn voor het skelet en dat het aannemelijk is dat een spiegel van 50 nmol per liter voor de meeste mensen voldoende is.

  • De raad adviseert om bij jongeren een grens van 30 nmol/l aan te houden en bij ouderen een grens van 50 nmol/L.
  • Er is echter onvoldoende bewijs om die grens met zekerheid vast te stellen.
  • Er is veel discussie over deze normaalwaarden, waarbij sommigen ervoor pleiten om de normaalwaarden naar boven bij te stellen terwijl anderen deze juist naar beneden willen aanpassen.

Inmiddels is er wereldwijd een aantal zeer grote placebogecontroleerde onderzoeken gaande om deze kwestie nader uit te zoeken. De resultaten daarvan verwacht men in de periode van 2017 tot 2020. De vitamine D-spiegel is seizoensafhankelijk. Gemiddeld daalt de spiegel in de winter met 10 nmol per liter.

Sommige laboratoria houden daarom in de zomer een grenswaarde van 70 nmol per liter aan. Hiervoor is geen wetenschappelijke onderbouwing. Het is heel goed mogelijk dat de seizoensinvloed bij mensen met een vitamine D-gebrek minder groot is. In hoeverre een inadequate spiegel in de winter schadelijk is bij goede waarden in de zomer is ook niet bekend.

Sinds de invoering van suppletie van vitamine D is rachitis bij zuigelingen en jonge kinderen vrijwel geheel verdwenen. Gegevens over symptomen en aandoeningen door een ernstig vitamine D-tekort bij (jong)volwassenen zijn beperkt tot incidentele meldingen van stuipen bij pasgeborenen van moeders met ernstig vitamine D-gebrek, en spierpijn, spierkrampen, spierzwakte of vermoeidheid en osteomalacie bij donkere en/of gesluierde vrouwen.

  1. Suppletie van vitamine D (3750 microg, eenmalig oraal) bij niet-westerse allochtonen met een vitamine D-gebrek ( Bij postmenopauzale vrouwen en ouderen zijn er aanwijzingen dat vitamine D in combinatie met calcium zowel botverlies als fracturen kan voorkomen.
  2. Ook zijn er aanwijzingen voor vermindering van vallen en verbetering van spierkracht bij ouderen met een vitamine D-deficiëntie.

Suppletie van vitamine D om vallen, botverlies en fracturen te voorkomen is vermoedelijk niet zinvol als er geen vitamine D-deficiëntie ( De Gezondheidsraad adviseert suppletie voor alle kinderen tot 4 jaar en alle ouderen vanaf 70 jaar, omdat vitamine D-deficiëntie bij hen vaak voorkomt en er veel aanwijzingen zijn voor een gunstig effect.

Ook patiënten met een absorptiestoornis, lever- of nierinsufficiëntie hebben een verhoogd risico op vitamine D-deficiëntie en komen in aanmerking voor suppletie. Dit geldt ook voor patiënten die corticosteroïden, bisfosfonaten, andere botsparende geneesmiddelen of anti-epileptica gebruiken. Uit recent onderzoek blijkt dat de kans op vitamine D-deficiëntie bij ouderen op grond van risicofactoren goed te voorspellen is.

Dit laat ruimte om bij vitale ouderen die veel buiten komen en geen andere risicofactoren voor vitamine D-gebrek hebben een andere afweging te maken en wellicht niet of alleen in de winter te suppleren of om bij twijfel de vitamine D-spiegel te meten.

Daarnaast zijn er groepen die een sterk verhoogde kans hebben op vitamine D-gebrek, maar waarbij de mate van gezondheidswinst grotendeels onbekend is. Hiertoe behoren niet-westerse allochtonen, niet-westerse zwangeren en (jong)volwassenen die niet buitenkomen of hun huid grotendeels bedekken. De Gezondheidsraad adviseert deze mensen om voor de zekerheid vitamine D-supplementen te nemen (preventief advies), maar laat ruimte voor een andere afweging.

Het gaat hier om risicogroepen die niet vaak bij de huisarts komen. Vermoedelijk kan men deze groepen beter op een andere manier bereiken. Wél dient de huisarts er bij deze patiëntengroepen rekening mee te houden dat sommige klachten (spierzwakte, spierkrampen, atypische bot- en gewrichtspijnen en frequent vallen) veroorzaakt kunnen worden door vitamine D-gebrek.

  • Ook vrouwen vanaf 50 jaar dienen volgens het Gezondheidsraadsadvies vitamine D te gebruiken, omdat veel onderzoeken aantonen dat de gecombineerde suppletie van calcium en vitamine D in deze groep botverlies vermindert.
  • Ook dit is een zogenaamd preventief advies met een onvolledige onderbouwing.
  • Als we de redelijk conservatieve Gezondheidsraadsadviezen opvolgen, moeten grote groepen mensen vitamine D-supplementen gaan gebruiken, terwijl het wetenschappelijke bewijs daarvoor niet sluitend is.

Vanuit pragmatisch oogpunt valt voor huisartsen te overwegen actief vitamine D-suppletie na te streven bij patiënten met wie hij geregeld contact heeft en voor wie het aannemelijk is dat zij daarbij baat hebben: multimorbide ouderen, patiënten met nier- of leverproblemen, patiënten met osteoporose en patiënten met klachten die mogelijk worden veroorzaakt door vitamine D-gebrek.

  • Om de suppletie gestructureerd te organiseren, kan de huisarts deze combineren met het uitdelen van de griepvaccinaties of het uitvoeren van medicatiereviews.
  • Verder kan hij ook afspraken maken met apotheken en verzorgingstehuizen om vaker gestructureerd vitamine D-supplementen aan te bieden.
  • Bij andere groepen kan hij informatie verschaffen als patiënten hierom vragen.

De belangrijkste beperking van de bepaling van de vitamine D-spiegel is de hoge prevalentie van vitamine D-deficiëntie. Als een arts vitamine D-gebrek aantoont, kan dat een toevalsbevinding zijn. Daarnaast is de bepaling niet erg betrouwbaar. De Gezondheidsraad adviseert een zonexpositie van het gezicht, de nek en de handen tijdens dagelijkse activiteiten van 15 tot 30 minuten per dag als de zon op zijn hoogst staat.

See also:  Hoeveel Kwh Wasmachine?

Als er aanvulling nodig is, adviseert de raad 10 microg per dag bij mensen jonger dan 70 jaar en 20 microg per dag bij ouderen om bloedspiegels te bereiken van respectievelijk 30 nmol/l en 50 nmol/l. Een suppletie van 20 microg per dag of een driemaandelijkse dosis van 25.000 microg bij niet-westerse allochtonen met een vitamine D-deficiëntie gaf slechts in 75% van de gevallen spiegels van meer dan 30 nmol/l.

Na een jaar was de helft van de proefpersonen onder deze grenswaarde gedaald, vermoedelijk door therapietrouwproblemen. Bij bewoners van verpleeg- en verzorgingstehuizen aan wie de medicatie werd uitgedeeld bleek in 90% van de gevallen een dagdosering van respectievelijk 15 en 20 microg/l na enkele maanden voldoende.

Vooral als er klachten zijn of er een duidelijke indicatie voor de suppletie is, kan de huisarts bij (vermoedelijke) therapietrouwproblemen, ernstig overgewicht of absorptieproblemen overwegen om na een aantal maanden – door vitamine D-bepaling – te controleren of de suppletie afdoende is of moet worden opgehoogd.

Bij een ernstig vitamine D-gebrek ( Een gemiddelde dagdosering tot aan 100 microg per dag bij volwassenen acht men veilig. Langdurige overmatige vitamine D-suppletie kan ernstige hypercalciëmie veroorzaken. Twee onderzoeken zagen meer heupfracturen en vallen na een eenmalige hoge dosering van 12.500 microg en 7500 microg vitamine D.

  • Daarbij zou het om een toxisch effect van vitamine D kunnen gaan.
  • De CBO-richtlijn osteoporose en fractuurpreventie adviseert om bij lage vitamine D-spiegels en symptomen van vitamine D-deficiëntie een 10-daagse stootkuur van 250 microg per dag te geven.
  • Uit onderzoek in de tweede lijn bij patiënten met vitamine D-gebrek bleek dat een oplaaddosis van 625 microg per week gedurende 6 tot 8 weken veilig is.

Vitamine D is zonder recept verkrijgbaar, maar veel van deze potjes bevatten een te lage dosering. Ook de meeste multivitaminepreparaten bevatten te weinig vitamine D. Tegelijkertijd zijn er via internet diverse preparaten met soms zeer hoge doseringen te bestellen.

De beschikbaarheid van al deze verschillende preparaten verhoogt de kans op dubbelgebruik en overdosering. Vitamine D op recept is voor dagelijks gebruik verkrijgbaar in tabletten van 10 microg en 20 microg, en in capsules van 70 microg en 140 microg voor gebruik eenmaal per week. Er is cholecalciferoldrank in een waterige oplossing beschikbaar met een concentratie van 1250 microg per milliliter.

Dit is momenteel het goedkoopste preparaat dat wordt vergoed. Het nadeel van deze oplossing is echter dat er makkelijk doseerfouten kunnen ontstaan. Daarnaast is er een cholecalciferoloplossing in olie beschikbaar in losse ampullen van respectievelijk 625 microg en 2500 microg.

  • Ook zijn er combinatiepreparaten met zowel calciumcarbonaat als calciumcitraatbruisgranulaat, waarbij een calciumdosering van 500 of 1000 mg gecombineerd wordt met respectievelijk 20 microg en 22 microg vitamine D 3,
  • De ziektekostenverzekering vergoedt sommige producten die alleen op recept verkrijgbaar zijn.

Vitamine D-gebrek veroorzaakt rachitis en osteomalacie, kan spierzwakte en spierkrampen geven, en hangt samen met vallen en fracturen. Zonder deficiëntie is suppletie niet zinvol. Zuigelingen en ouderen dienen altijd een supplement te gebruiken. De Gezondheidsraad adviseert dagelijks ‘s middags ten minste 15 tot 30 minuten met blote handen, nek en gezicht in de zon te komen of anders een supplement te gebruiken.

Ook vrouwen vanaf 50 jaar en mensen met een verhoogd risico op vitamine D-gebrek (donkere huid) krijgen het advies om preventief extra vitamine D te nemen. De onderbouwing bij deze laatstgenoemde groepen is echter minder sterk. Ook is niet bekend wat het risico is van suboptimale spiegels of van periodiek vitamine D-gebrek in de winter.

Ouderen, patiënten met klachten die wellicht door vitamine D-gebrek worden veroorzaakt en patiënten die advies vragen omtrent suppletie zijn voor de huisarts de belangrijkste groepen. Daarnaast komen patiënten met een absorptiestoornis of lever- of nierinsufficiëntie in aanmerking voor vitamine D-suppletie.

1. Gezondheidsraad. Evaluatie van de voedingsnormen voor vitamine D. Den Haag: Gezondheidsraad; 2012, publicatienr.2012/15. 2. Chel VGA, Elders PJM, Tuijp MLM, Van de Berg HH, Drongelen KI, Siedenburg RC, et al. Vitamine D-suppletie bij ouderen: advies en praktijk. Ned Tijdschr Geneeskd 2013;157:A5779. 3. Kruizinga AG, Westenbrink S, Van Bosch LMC, Jansen MCJF. De inneming van omega-3- en -6-vetzuren van vitamines A, D en E bij jongvolwassenen. Aanvullende berekeningen op basis van Voedselconsumptiepeiling 2003. Zeist: TNO Kwaliteit van Leven V7451, 2007. 4. Palsma AH, Nicolau M, Van Dam RM, Stronks K. De voeding van Turkse en Marokkaanse Nederlanders in de leeftijd van 18-30 jaar. Prioriteiten voor voedingsinterventies. Tijdschr Sociale Geneesk 2006; 84:415-21. 5. Gillespie LD, Robertson MC, Gillespie WJ, Sherrington C, Gates S, Clemson LM, et al. Interventions for preventing falls in older people living in the community. Cochrane Database Syst Rev 2012;9:CD007146. 6. Cameron ID, Gillespie LD, Robertson MC, Murray GR, Hill KD, Cumming RG, et al. Interventions for preventing falls in older people in care facilities and hospitals. Cochrane Database Syst Rev 2012;12:CD005465. 7. Schöttker B, Jorde R, Peasey A, Thorand B, Jansen EHJM, De Groot L, et al. Vitamin D and mortality: meta-analysis of individual participant data from a large consortium of cohort studies from Europe and the United States. BMJ 2014;348:g3656. 8. Lips P. Interaction between vitamin D and calcium. Scand J Clin Lab Invest 2012;243:60-4. 9. Van Schoor NM, Knol DL, Deeg DJH, Peters FPAMN, Heijboer AC, Lips P. Longitudinal changes and seasonal variations in serum 25-hydroxyvitamin D levels in different age groups: results of the Longitudinal Aging Study Amsterdam. Osteoporos Int 2014;25:1483-91. 10. Wicherts IS, Boeke AJP, Van der Meer M, Van Schoor NM, Knol DL, Lips P. Niet-westerse immigranten met vitamine D-gebrek. Huisarts Wet 2012;55:554-7. 11. Van der Meer IM, Karamali NS, Boeke AJ, Lips P, Middelkoop BJ, Verhoeven I, et al. High prevalence of vitamin D deficiency in pregnant non-Western women in The Hague, Netherlands. Am J Clin Nutr 2006;84:350-3. 12. Heaney RP, Holick MF. Why the IOM recommendations for vitamin D are deficient. J Miner Res 2011;26:455-7. 13. Reid IR, Bolland MJ. Skeletal and nonskeletal effects of vitamin D: is vitamin D a tonic for bone and other tissues? Osteoporos Int 2014;25:2347-57. 14. Kupferschmidt K. Uncertain verdict as vitamin D goes on trial. Science 2012;337:1476-8. 15. Gezondheidsraad. Naar een toereikende inname van vitamine D. Den Haag: Gezondheidsraad, 2008. Publicatienr.2008/15. 16. Schreuder F, Bernsen RM, Van der Wouden JC. Vitamine D bij pijn van het bewegingsapparaat. Huis Wet 2013;56:310-3. 17. Lips P, Bouillon R, Van Schoor NM, Vanderschueren D, Verschueren S, Kuchuk N, et al. Reducing fracture risk with calcium and vitamin D. Clin Endocrinol 201;73:277-85. 18. Stockton KA1, Mengersen K, Paratz JD, Kandiah D, Bennell KL. Effect of vitamin D supplementation on muscle strength: a systematic review and meta-analysis. Osteoporos Int 2011;22:859-71. 19. Bolland MJ, Grey A, Gamble GD, Reid IR. Vitamin D supplementation and falls: a trial sequential meta-analysis. Lancet Diabetes Endocrinol 2014;2:573-80. 20. Reid IR, Bolland MJ, Grey A. Effects of vitamin D supplements on bone mineral density: a systematic review and meta-analysis. Lancet 2014;383:146-55. 21. Avenell A, Gillespie WJ, Gillespie LD, O’Connell D. Vitamin D and vitamin D analogues for preventing fractures associated with involutional and post-menopausal osteoporosis. Cochrane Database Syst Rev 2009;2:CD000227. 22. CBO. Richtlijn Osteoporose en fractuurpreventie, derde herziening (2011)., 23. Werkgroep Richtlijnen Epilepsie. Richtlijnen behandeling en diagnostiek van epilepsie. Utrecht: Nederlandse Vereniging voor Neurologie, 2006. http//www.artsennet.nl/Richtlijnen/Richtlijn/42980/Diagnostiek-en-behandeling-van-epilepsie. 24. Sohl E, Heymans MW, De Jongh RT, Den Heijer M, Visser M, Merlijn T, et al. Prediction of vitamin D deficiency by simple patient characteristics. Am J Clin Nutr 2014;99:1089-95. 25. Lai JKC, Lucas RM, Banks E, Ponsonby AL; Ausimmune Investigator group. Variability in vitamin D assays impairs clinical assessment of vitamin D status. Intern Med J 2012;42:43-50. 26. Chel V, Wijnhoven HA, Smit JH, Ooms M, Lips P. Efficacy of different doses and time intervals of oral vitamin D supplementation with or without calcium in elderly nursing home residents. Osteoporos Int 2008;19:663-71. 27. Van den Bergh J, Van Geel T, Geusens P. Ter discussie. Bij alle fractuurpatiënten vitamine D bepalen? Ned Tijdschr Geneeskd 2010;154:A1758. 28. Scientific Committee on Food. Scientific Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies. Tolerable upper intake levels for vitamins and minerals. Parma: European Food Safety Authority, 2006. 29. Sanders KM, Stuart AL, Williamson EJ, Simpson JA, Kotowicz MA, Young D, et al. Annual high-dose oral vitamin D and falls and fractures in older women: a randomized controlled trial. JAMA 2010;303:1815-22. 30. Smith H, Anderson F, Raphael H, Maslin P, Crozier S, Cooper C. Effect of annual intramuscular vitamin D on fracture risk in elderly men and women – a population-based, randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Rheumatology (Oxford) 2007;46:1852-7. 31. Van Groningen L, Opdenoordt S, Van Sorge A, Telting D, Giesen A, De Boer H. Cholecalciferol loading dose guideline for vitamin D-deficient adults. Eur J Endocrinol 2010;162:805-11.

: Vitamine D-suppletie